Các truyện ngắn, truyện dài của Thảo Trường, trước 1975 ỏ trong nước, khi được xuất bản đều ghi rõ năm xuất bản cũng như nhà xuất bản để tiện cho người đọc và người nghiên cứu, tham khảo. Vì thế NMVCTT bao gồm four truyện viết trước 1975 ở trong nước, 22 truyện mới viết ở Mỹ và một bài trả lời phỏng vấn. Nhưng chính ở nơi đây, ông rút tỉa được những bài học, hình thành những mẩu truyện mang cung cách của một người vừa là người lính, vừa là nhà văn, vừa là người trí thức theo đúng nghĩa của nó qua cuốn Thử Lửa. Và một cuốn khác Viên Đạn Bắn Vào Nhà Thục.( Thật ra nguyên tên truyện là “Nhãn hiệu Mỹ” vì có câu “đạn này nhãn hiệu Mỹ” nên bị Sài gòn kiểm duyệt đục bỏ. Nếu có ai bảo tôi là phản chiến là không đúng, vì tôi ở trong cuộc chiến đó. Tôi nêu lên như một nghi vấn để xem ai có lời giải đáp dùm. Chị mở một quán cháo và từ quán cháo đó, chị quen với một anh binh sĩ truyền tin. Nó thật ấn tượng về tình người trong chiến tranh, thật sâu sắc và nhạy bén trong những hoàn cảnh đầy bất trắc của những vùng xôi đậu mà thân phận người phụ nữ trở thành nạn nhân hai lần từ hai phía.

Ở đây, đúng hay sai lại là một vấn đề khác, tùy theo vị trí, hoàn cảnh của mỗi người trong cuộc chiến. Cô đã thấy cảnh đánh nhau, cảnh giết nhau, thấy những tử thi.. Phải nhìn nhận và đồng tình về sự đánh giá của chính tác giả và nhiều nhà văn, bạn đọc khi đề cập đến truyện Người Đàn Bà Mang Thai trên Kinh Đồng Tháp. Những năm đầu sĩ quan của tôi, tôi đi theo những đơn vị tác chiến từ vĩ tuyến 17 đến dòng sông Cửu Long và làm những công việc như đi tiền sát cho pháo binh trong những trận đánh. Hắn làm công việc đó thật chăm chỉ.. Anh hằn học, mắng nhiếc chị đã làm hỏng kế hoạch của anh. Cũng cần minh định rõ ở đây số Hành Trình đầu tiên không phải là truyện Người đàn bà mang thai trên kinh Đồng Tháp. Nó cũng khẳng định một lần chỗ đứng, vị trí của ông trong văn học miền Nam. Nó vượt trội trên chính các truyện ngắn khác của tác giả.

Viết trong chiến tranh đã là một truyện như các truyện Người đàn bà mang thai trên kinh Đồng Tháp. Cũng phải kể đến Thử Lửa, 1962, cuốn truyện đầu tiên của tác giả khởi đầu cho giai đoạn chiến tranh Việt-Pháp với tình tự dân tộc không phân rẽ chiến tuyến mà chúng ta đã có dịp nhắc đến. Văn Phong, cốt truyện cũng khác thường mà nhiều phần là truyện tự sự riêng tư. Một người bạn Việt Nam từng theo dõi các cuộc bầu cử vào thập niên 1980 còn thừa nhận với ông Koh rằng ông ta chưa từng tự tay bỏ lá phiếu nào và không hề bị cán bộ phường quở trách hay trừng phạt.

Việc theo dõi sát sao sẽ cho thấy đội X có thể vươn lên hay sẽ dần bị tụt lại phía sau. Em trai tôi thì chưa đi bầu bao giờ nên không hiểu tại sao phải đi bầu. Khi ở Hải ngoại thì thông lệ ấy không còn hoàn toàn được tôn trọng, trừ vài trường hợp. Số lượng truyện ngắn và truyện dài của nhà Văn Thảo Trường từ trong nước trước 1975, 17 năm với tư cách một sĩ quan quân đội, xuất thân khóa 6 trường Võ bị Thủ Đức lăn lộn trên nhiều chiến trường với nhiều chức vụ khác nhau. Có thể do có duyên nợ dẫn mối chỉ đường cho Du Tử Lê của Thảo Trường với bà Thụy Châu, Saigòn- Nhỏ nên từ sách đến truyện ngắn một phần do Tân Văn đảm đương. Thảo Trường khi ông viết cho tạp chí Hành Trình của Nguyễn Văn Trung. Đó cũng là cung cách viết văn khá đặc biệt, biểu lộ cá tính con người nhà văn của Thảo Trường.